baner cook&love wejście do sklepu

Nie żołądkuj się tak! Czyli o tym jak poskromić refluks.

refluks żołądek

O tym, jak ważnym narządem jest dla nas żołądek, przekonujemy się dopiero wtedy, kiedy pojawią się pierwsze, poważniejsze kłopoty z trawieniem. Dotąd lubiliśmy sobie pofolgować, a to z tłustymi, ciężkostrawnymi potrawami, słodyczami, gazowanymi napojami czy używkami.

Jeśli tak odżywiamy się na co dzień, musimy mieć świadomość, że bardzo zaszkodzimy żołądkowi, wyraźnie osłabiając jego pracę. A od tego właśnie najprostsza droga do niestrawności, palącego bólu w okolicy przełyku, kłucia w lewym podżebrzu, uczucia wzdęcia i innych kłopotliwych objawów dyspeptycznych.

Żołądek stanowi w pewnym sensie „psychiczny” środek, wokół którego obraca się nasze życie. Różne analizy psychosomatyczne jasno wskazują na ścisłe powiązanie tego organu z emocjami, stanem psychicznym. Żołądek zdrowy to narząd, którego posiadaczem jest człowiek zrównoważony, stabilny. Z kolei osłabiony organ charakteryzuje osobę nerwową, bardzo podatną na stresy i rozchwianą emocjonalnie. Żołądek jest narządem swym kształtem przypominającym rękawicę bokserską. Od góry łączy się z przełykiem, z dołu zaś przechodzi w pierwszy odcinek jelita – dwunastnicę. Pojemność tego organu wynosi 1,4 litra. Mięśniówka żołądka, wykonuje skurcze, które zmieniają przyjmowany pokarm w gęstą miazgę, która może bez problemu przedostać się do dalszych odcinków przewodu pokarmowego.

Najważniejszymi funkcjami tego narządu jest trawienie białek (dzięki wydzielaniu enzymu – pepsyny), magazynowanie pokarmu (dzięki czemu łatwo pokrywamy zapotrzebowanie energetyczne na dłuższy czas), wydzielanie śluzu ochronnego (zabezpieczenie ścianek przed agresywnym wpływem kwasu solnego, obecnego w żołądku – czynnik trawienny).

Rozcieńczony kwas solny pełni ważne zadanie w procesie trawienia białek, prawidłowego wchłaniania żelaza i wapnia, ochrony wielu witamin a także regulowania pracy odźwiernika. Aby jednak te wszystkie procesy przebiegały normalnie, potrzebny jest śluz osłaniający wewnętrzne błony żołądka. Jedną z kluczowych przyczyn zaburzeń funkcjonowania tego organu jest nadmiar wydzielanego kwasu.

Co może pobudzić wydzielanie kwasu solnego w żołądku?
Kawa, herbata, cukier, alkohol, tytoń, ostre przyprawy i smażone potrawy, ale również oczyszczone ziarna zbóż wyjątkowo pobudzają sekrecję kwasu żołądkowego. W podobny sposób wpływa stres, ale też wiele leków takich jak choćby aspiryna czy sterydy.

Nadmiar kwasu solnego jest powiązany ze zmniejszoną produkcją istotnego dla kondycji żołądka śluzu ochronnego. To z kolei w dużej mierze przyczynić się może do tworzenia wrzodów żołądka, nadżerek. Te zaburzenia gastryczne są dziś dość powszechne.

Innymi bardzo rozpowszechnionymi problemami żołądkowymi są: niestrawność, zgaga, produkowane w nadmiarze gazy. Za pojawienie się tego typu dysfunkcji odpowiadają m.in. nieprawidłowy styl jedzenia (kompulsywne, szybkie zjadanie pokarmu w nadmiarze), duże ilości tłustych pokarmów również pochodzenia zwierzęcego, stres.

Nie dziwi fakt, że tak bardzo promuje się dzisiaj tzw. slow food. Warto zastanowić się nad tym co jemy, jaki smak, zapach ma pożywienie i jak może ono wpłynąć na nasze samopoczucie. Delektujmy się jedzeniem, zamiast wpychać je w siebie bezmyślnie! Skorzysta na tym przede wszystkim nasz żołądek.

Bardzo częstym zaburzeniem pracy żołądka jest refluks żołądkowo-przełykowy. Polega on na wstecznym przemieszczaniu się treści żołądka przez dolny zwieracz, w górę do przełyku (wbrew grawitacji;P).

W zawartości żołądkowej masy mieści się również kwas solny, który najczęściej uszkadza błonę śluzową przełyku. Fizjologicznymi przyczynami tych patologicznych mechanizmów trawiennych jest osłabione napięcie dolnego zwieracza przełyku oraz opóźnione opróżnianie żołądka.

Refluks to dziś jedno z najczęściej występujących schorzeń gastrologicznych. Pewne rodzaje pożywienia mogą wzmagać powyższe objawy (kawa naturalna, alkohol, soki z cytrusów, pomidory), ale także palenie tytoniu, które zmniejsza napięcie dolnego zwieracza, hamując wydzielanie śliny, działającej neutralizująco na kwas solny (kaszel nasila objawy refluksu).

Choroba refluksowa może przyjmować postać nadżerkową (w przełyku pojawiają się ubytki, bolesne rany) lub nienadżerkową (w 60% przypadków).

Jakie są typowe oznaki choroby refluksowej?

Jeśli dostrzegasz u siebie: kwaśne odbijania, ból i pieczenie w nadbrzuszu, uczucie zgagi, zarzucanie kwaśnej treści z żołądka do przełyku, a nawet bolesne przełykanie i nudności, wymioty – czas działać! To prawdopodobnie jest refluks. Takie objawy nasilać się mogą ok. 1,5-2 godziny po posiłku, ale też w pozycji leżącej i pochylonej.

Tę chorobę należy leczyć, gdyż w przeciwnym razie może dojść do groźnych powikłań tj. zwężenie przełyku, krwawienia, krwotoki, trudności w przełykaniu, silne bóle w okolicy mostka, choroby układu oddechowego, niedokrwistość.

Leczenie pozwoli znów poczuć się dobrze, jednak aby tak było, chory powinien zmodyfikować swój styl życia i przejść na dietę, która wyeliminuje objawy (leczenie zachowawcze). Składa się ono z kilku podstawowych elementów.

Zwalczysz dolegliwości, jeśli zrezygnujesz z:
1. pracy w pozycji zgiętej, skłonów,
2. obcisłych elementów odzieży (uciskającej okolice brzucha),
3. niekorzystnej pozycji podczas snu – górna część ciała powinna być uniesiona o 15-20 cm wyżej od dolnej (sprawniejsze oczyszczenie przełyku z treści żołądkowej),
4. palenia tytoniu
5. potraw oraz napojów wzmagających objawy refluksu,

zauważysz kolosalną różnicę!

Warto przy tym unormować masę ciała i unikać stresu, uprawiając na przykład ulubioną aktywność sportową (rekreacyjna jazda rowerem, spacery, pływanie).

Warto przestrzegać też konkretnych zaleceń żywieniowych. W przypadku dolegliwości refluksowych zalecana jest łatwostrawna dieta, redukująca do minimum spożywanie substancji, które pobudzają wydzielanie soków żołądkowych.

Jak się okazuje bardzo ważna jest także częstotliwość spożywanych posiłków. W tym przypadku należy jeść częściej a mniej: 5-6 razy dziennie o stałych porach. Taki rytm przyzwyczai ten bardzo delikatny narząd do konkretnych ilości pokarmu, co złagodzi stany zapalne, wzmocni napięcie dolnego zwieracza przełyku i wyrówna ciśnienie śródbrzuszne.

Co trzeba wykluczyć z dotychczasowej diety?

Wszystkie produkty, które m.in. stymulują czynność wydzielniczą żołądka i obniżają ciśnienie dolnego zwieracza przełyku.

Zakazane są więc:

1. wszystkie owoce cytrusowe oraz przygotowywane na ich bazie napoje oraz pomidory – zwłaszcza przetwory z tych warzyw: soki, sosy, przeciery (stymulują receptory przełykowe i podkręcają czynności wydzielnicze żołądka),

2. kawa naturalna i alkohol (obniżają napięcie dolnego zwieracza przełyku, opóźniają opróżnianie żołądka z treści pokarmowej, powodują podrażnienie błony śluzowej przełyku),

3. tłuszcze (smażone potrawy, chipsy, ciasta, kremy), produkty czekoladowe, kakao (spowalniają opróżnianie żołądka, prowadzą do wzrostu ciśnienia wewnątrz tego narządu),

4. pikantne przyprawy (chili, curry, chrzan, musztarda, pieprz) oraz warzywa cebulowe: czosnek, cebula, szalotka, por (stymulują receptory nerwowe w błonie śluzowej, wzmagając uczucie bólu),

5. napoje gazowane (zawarty w nich CO2 zwiększa objętość treści pokarmowej w żołądku)

6. mięta (wzmaga czynności wydzielnicze żołądka),

7. sztuczne dodatki, barwniki zawarte w przyprawach do zup, sosach w proszku, kostkach bulionowych a także proszek do pieczenia ciast (nasilają objawy refluksu).

Co pomoże zminimalizować niekomfortowe odczucia refluksowe?

Doraźną pomocą okaże się wypicie mleka albo niegazowanej wody. Mleko zneutralizuje kwaśną treść obecną w przełyku natomiast woda oczyści ten element przewodu pokarmowego z kwasu solnego. Warto zainteresować się wodami mineralnymi z podwyższoną zawartością zobojętniających soli wapnia.

Często również zaleca się spożywanie pokarmów o papkowatej konsystencji (zupy-kremy, przeciery mięsno-warzywne), by ograniczyć żucie, co w następstwie zmniejszy wydzielanie soków trawiennych. Ostatni posiłek w ciągu dnia powinien zostać spożyty nie później niż 3-4 godzin przed snem.

żołądek a kasza jaglana

Regenerująco na żołądek wpływają:

1. kasza jaglana, kukurydziana, manna
2. warzywa: marchew, dynia, brokuły
3. ciecierzyca
4. owoce: melony miodowe, figi, rodzynki
5. ryby: tuńczyk, łosoś, miecznik
6. zioła: bazylia, rumianek, lukrecja, żywokost i imbir
7. sok z aloesu
8. miód manuka (więcej o jego właściwościach w następnym artykule).

Jak skomponować jadłospis dla osoby z osłabionym żołądkiem, chorej na refluks? Oto przykład:

Pierwsze śniadanie:
– kasza manna na mleku (<2%) i grahamka z polędwicą, herbata z mlekiem

Drugie śniadanie:
– dwie kromki razowego pieczywa z serem twarogowym lub jajkiem na twardo na listku sałaty, świeży sok marchwiowy z dodatkiem mleka

Obiad:
– zupa krem z selera z grzankami, duszony filet z indyka, puree ziemniaczane, buraczki tarte z kminkiem, kompot z wiśni

Podwieczorek:
– biszkopty z jogurtem naturalnym

Kolacja:
– ryż z jabłkami, cynamonem i miodem manuka, herbata

W artykule posłużyłam się informacjami z:
„Jedz i żyj zgodnie z porami roku”, Bożena Żak-Cyran, wyd. Galaktyka
„Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka” H. Ciborowska, A. Rudnicka, wyd. PZWL

cook&love wejdź do sklepu

15 komentarze o Nie żołądkuj się tak! Czyli o tym jak poskromić refluks.

  1. Mari 5 stycznia 2015 at 13:13 #

    Nigdy, przenigdy nie wolno pic mleka na zgage! To jest jakiś mit. Mleko zakwasza organizm.
    A znowu nie jestem przekonana co do owocow cytrusowych, bo na odkwaszenie organizmu bardzo dobry lekarz, radzi picie wody mineralnej z cytryną na czczo. Cytryna ma właściwości znów alkalizujace.

    • Anna Werelich 12 stycznia 2015 at 22:52 #

      Owszem, mleko jest jedynym pokarmem pochodzenia zwierzęcego, które wykazuje właściwości alkalizujące i może zmniejszać objawy refluksu – neutralizuje kwaśną treść żołądka w przełyku („Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka” H. Ciborowska, A. Rudnicka). Może być z powodzeniem spożywane przez kobiety w ciąży (które w tym stanie często uskarżają się na uporczywą zgagę – mleko zamiast sztucznych środków farmaceutycznych).
      W ostatnim czasie faktycznie powstało wiele kontrowersji, dotyczących spożywania mleka i produktów pochodnych (np. słynna praca T.Colina Campbella i Thomasa M. Cambella „Nowoczesne zasady odżywiania”). Są zarówno zalety jak i wady. Tak jak we wszystkim, zalecany jest umiar – nie dajmy się zwariować.
      Instytut Żywności i Żywienia zaleca optymalne spożycie dwóch szklanek mleka lub przetworów mlecznych dziennie (ze względu na cenne źródło wapnia i fosforu, witaminy D, obecność CLA – czynnika antynowotworowego itd.). Nie umniejszając jego walorów, trzeba jednak wiedzieć, że nie zawsze jest to produkt korzystny dla każdego człowieka (nietolerancja laktozy, obecność alergennej kazeiny, produkującej homocysteinę). Są opinie naukowców, twierdzących, że mleko może przyczyniać się do występowania chorób immunologicznych.
      Mleko to bardzo ciekawy i szeroki temat, inspiracja do kolejnego posta.

      Osoby cierpiące na refluks to szczególna grupa osób, która nie powinna spożywać cytrusów, ze względu na to, iż sok tych owoców stymuluje receptory przełykowe oraz pobudzają do czynności wydzielniczej żołądek. Nie ma to nic wspólnego z odkwaszaniem.

      • Anonim 14 stycznia 2015 at 18:37 #

        Ja też mam w domu książki,w których podano jadłospis dla osób ze zgagą, z wykorzystaniem mleka.Śmieszą mnie takie rzeczy.Są to książki sprzed 50 lat,nowsze tylko kopiują takie poglądy,nie wnikając w faktyczne działanie.Nie należy szukać w źródłach komercyjnych.Często medycyna konwencjonalna czy zalecenia dietetyczne w książkach wręcz szkodzą,ponieważ ludzie tak naprawdę nie wnikają w przyczyny,ale powielają utarte schematy.

        To samo dotyczy mleka,które neutralizuje tylko przez pierwsze kilka minut.Potem zakwasza środowisko jeszcze bardziej.Poza tym picie mleka przez ludzi czy zwierzęta jest wbrew naturze.Mleko nie dodaje człowiekowi żadnych składników odżywczych.Wapń jest przyswajalny w śladowych ilościach.

        • Monika 14 sierpnia 2015 at 00:05 #

          Kolejny domorosły lekarz. Może napisz swoją książkę skoro wszyscy kit wciskają? Jednemu pomaga mleko innemu nie. Mnie osobiście pomaga.

  2. Anonim 12 stycznia 2015 at 01:12 #

    1. MLEKO chwilowo pomaga,a następnie TOTALNIE ZAKWASZA organizm jeszcze bardziej.
    2. Sprzeczność w tekście: jak unikać produktów, które wzmagają wydzielanie soków trawiennych,a jednocześnie spożywać KMINEK,BAZYLIĘ,RUMIANEK,IMBIR,CYNAMON? One WZMAGAJĄ WYDZIELANIE KWASU SOLNEGO.
    3. Tłuszcz nie musi być olejem lub masłem. Gotowany ŁOSOŚ ma również dużo tłuszczu.
    4. „Kompot z wiśni”? Nie tylko cytrusy,wszystkie owoce zakwaszają,ponieważ zawierają węglowodany. Dopuszczalne są owoce gotowane,duszone,pieczone (bez tłuszczów).
    5. Biszkopty? Zawierają cukier i mąkę pszenną,które w tych ilościach są wybitnie szkodliwe.
    6. NAJWAŻNIEJSZE – PRZYCZYNĄ jest NADMIERNA RELAKSACJA MIĘŚNIA ZWIERACZA PRZEŁYKU,spowodowana obniżonym ciśnieniem w przełyku w stosunku do jamy brzusznej.To NIE OZNACZA NADKWASOTY.Lekarze nie potrafią wzmocnić mięśnia zwieracza,więc zmniejszają lekami wydzielanie kwasu solnego,co prowadzi do złego trawienia,zalegania pokarmów i często znowu do zwiększenia ciśnienia w jamie brzusznej a obniżenia w przełyku.

  3. Pat 16 lutego 2015 at 21:02 #

    hmm… mam refluks i po tym jak podjęłam decyzję o całkowitym przejściu na dietę, spożywałam 3 razy dziennie warzywa i produkty mleczne + reszta posiłków. Po tygodniu zeszła ze mnie opuchlizna, czułam się lekka i nie miałam już uczucia ciężaru i ucisku w gardle i żołądku. Fakt, że ciężko jest mi znaleźć przepisy czy porady dla refluksowców ale też wiem, ze nie da się jednoznacznie określić co można a co nie można jeść. Każdy reaguje inaczej i po wyciszeniu organizmu należy samemu sprawdzić jak reagujemy na dane produkty. Ja np. w ogóle nie mogę pić kawy (więc piję bezkofeinową dla smaku) za to mogę pić mocne herbaty. Jednym cytrusy nie szkodzą, inni płaczą po nich. Piszecie, że nie można mleka. Odkąd zaczęłam spożywać dużo więcej mlecznych produktów i minął czas przestawiania się organizmu, czuję się znacznie lepiej także sądzę, że jest to sprawa bardzo umowna.

  4. Remigiusz 1 sierpnia 2015 at 15:37 #

    Ja tylko dodam, że jest coś takiego jak kwasowość żołądka i organizmu(często to ludzie mylą lub traktują jako jedno). Niestety ludzie z refluksem lub jak ja z przepukliną rozworu przełykowego muszą czasem zadziałać czymś na żołądek co do końca nie jest dobre dla organizmu. Ogólnie zbijanie kwasowości żołądka czy to przez tabletki i wstrzymywanie produkcji kwasu solnego czy też jakiś zobojętnia-czy nie służy organizmowi. Ale jak kwas ciągle w przełyku to też nam nie służy. I co tu robić jak człowiek już chory. Nie ma złotego środka. Jedynie przestroga dla tych młodych aby dbali o siebie i nie dopuścili do takiego stanu rzeczy.

  5. Andrzej 26 stycznia 2016 at 15:38 #

    Nie zgadzam się z tym artykułem do końca.
    Obejrzyjcie Pan Jerzego Zięby na Youtubie gdzie jasno tłumaczy od czego jest zgaga i reflux (a mianowicie od niedokwaszonego żołądka).
    Niedokwaszony żołądek to krótka droga do miażdżycy i zawału serca oraz różnych alergii, łuszczycy itp. Polecam warto posłuchać Pana Jerzego
    Proszę nie mylić zakwaszenia żołądka z zakwaszeniem organizmu są to kompletnie 2 oddzielne rzeczy.
    Pan Jerzy mówi o nowotworach, cukrzycy itp
    Youtube: Ukryte Terapie – Jerzy Zięba
    lub Od żołądka do miażdzycy i zawału serca

  6. Bob 16 maja 2016 at 20:24 #

    Sok z surowej kapusty, po miesiącu porannego picia zapomniałem co to reflux.

  7. kasia 3 września 2016 at 22:43 #

    Ale zaraz zaraz jak tu młodych pouczać, skoro sama „dostałam” refluksu mając 19 lat przez przepuklinę żołądkową. W wielkości refluks jest albo genetycznie uwarunkowany albo rodzi się że stesu. Gdyby brał się tylko i wyłącznie ze złego odżywiania nie mielibyśmy otyłych ludzi…
    W moim przypadku nie ma reguły. Czasem coś mi szkodzi a czasem przestaje szkodzić. Aktualnie jestem na etapie, że wszystko mi szkodzi i mam problem ze zjedzeniem czegokolwiek. Czy może ktoś polecić dobrego dietetyka zajmującego się dieta dla żołądkowcow?

    • Kamil 2 października 2016 at 19:18 #

      Dr Artur Salomon. Byłem już u kilku i dopiero ten naprawdę mi pomógł. Nie jest tani bo sama wizyta to 150zł ale polecam. Jest specjalistą właśnie od chorób typu refluks. Z całej Polski przyjeżdżają. Teraz żałuję, że sam nie poszedłem na medycynę w tym kierunku bo znaleźć dobrego lekarza, który się na tym zna to kosmos, ale miałem już tak, że cokolwiek bym nie zjadł to było bardzo źle a tu lekarstwa pomogły od razu.

      • gosia 4 grudnia 2016 at 22:57 #

        CZY BYŁY TO LEKI OBNIŻAJĄCE WYDZIELANIE KWASU ZOłĄDKOwEGO?

      • Sabina 28 kwietnia 2017 at 16:39 #

        Hej😀
        Jak u Pana wyglada z refluksem?
        Jestem poczatkowa i mimo zmiany Diety zle sie czuje😣
        Mieszkam za granica a tu o
        dobrego dietetyka nie ma mowy
        Jestem na skraju zalamania
        Bo cierpie dziennie
        Bylabym wdzieczna za kazda informacje

        Sabina

    • Klaudia 19 października 2016 at 22:52 #

      Hej @kasia ! Ja mam podobny problem co ty… Myślę nad operacją..

      • andrzej 15 grudnia 2016 at 21:58 #

        Kochani , wiem co to refluks , ale dziennie piję na czczo i przed kazdym jedzeniem OCET JABŁKOWY , najlepiej swojski , ale te ze sklepu. są w miare dobre
        trzeba go pić regularnie przez trzy miesiące . Łyżka stołowa z cwierc szkalanki wody letniej przegotowanej

Dodaj komentarz